Ankie Lok – journalist, schrijver

Categorie: Taal (pagina 1 van 3)

De foto’s van Vishniac: synoniemen van verdwijnen

Het slot van een tweeluik over Krakau: Roman Vishniac fotografeerde kort voor de Holocaust het joodse leven in Oost-Europa. Het boek dat met die foto’s werd samengesteld heeft een barmhartige titel.

Foto van Roman Vishniac: mannen verkopen oude kleding, Kazimierz, Krakau, Polen, 1935-1938.

Foto van Roman Vishniac: mannen verkopen oude kleding, Kazimierz, Krakau, Polen, 1935-1938.

‘I was born as a Jew in czarist Russia – the lowest caste, unprotected, exposed to defamation and persecution’ (Ik werd geboren als jood in tsaristisch Rusland – de laagste kaste, onbeschermd, blootgesteld aan laster en vervolging). Zo luidt de eerste zin uit een brief van fotograaf Roman Vishniac aan de Amerikaanse president Roosevelt.

Meer lezen

Sigarettenpakjes: de modaliteit van beeld

Het sigarettenpakje met de bloed ophoestende vrouw.

Het sigarettenpakje met de bloed ophoestende vrouw.

Sinds enige tijd gebruikt de overheid het sigarettenpakje als middel om roken te ontmoedigen. Eerst gebeurde dat alleen met tekst. In vette, zwarte letters maar doorgaans met een hulpwerkwoord van modaliteit, zoals ‘kunnen’: ‘Roken kan de bloedsomloop verminderen’. Er waren pakjes bij die boude uitspraken deden: ‘Rokers sterven jonger’. Dat is soms waar, dus niet altijd. De uitspraak kan van tafel worden geveegd.

Inmiddels gaat de tekst op het pakje vergezeld van beeld. Onder het motto ‘één foto zegt meer dan duizend woorden’ zal de redenering zijn dat waar het woord een discussie over de werkelijkheid kan uitlokken, het beeld voor zich spreekt. Maar zo gemakkelijk komen de foto’s op de sigarettenpakjes er niet van af.

Meer lezen

Brexit: het verlangen van Nena

Nena (rechts) en Kim Wilde, in de videoclip van 'Anyplace, anywhere, anytime' (2002)

Nena (rechts) en Kim Wilde, in de videoclip van ‘Anyplace, anywhere, anytime’ (2002)

In het jaar dat de euromunt het levenslicht zag, namen Nena en Kim Wilde een remake op van Nena’s hit Irgendwie, irgendwo, irgendwann (‘Hoe dan ook, ergens, ooit’). De remake kreeg een Engelse titel: Anyplace, anywhere, anytime.

Deze Engelse titel was al in de jaren tachtig door team Nena bedacht. Interessant is dat van de drie Duitse titelwoorden irgendwie (‘hoe dan ook’, ‘anyhow’) onvertaald is gebleven. Wellicht kwam dat het Britse kamp goed uit: een mooi idee verdient steun, maar niet ten koste van alles.

Meer lezen

Minsk-II: de taal van een akkoord

De NOS bericht over Debaltseve, 18 februari 2015

De NOS bericht over Debaltseve, 18 februari 2015

Pro-Russische separatisten in Oost-Oekraïne namen vandaag Debaltseve in. De val van deze stad laat zien dat de basis van vredesakkoorden en politieke verdragen is gelegen in een duistere mix van intentie en taal.

Meer lezen