Ankie Lok – journalist, schrijver

Categorie: Verslag (pagina 1 van 6)

Notre-Dame: mystiek in de chaos

Een bezoek aan de Sint-Nicolaaskerk riep de brandweerlieden in de uitgebrande Notre-Dame in gedachten. Wat is er nodig voor een ontmoeting? Geen liturgische regels, maar het onverwachte.

De brandweer in de uitgebrande Notre-Dame.

In een blikkerende zon stond ik voor de Sint-Nicolaaskerk, wachtend op vriend R. Ik wilde de blikvanger in het centrum van Amsterdam wel eens van binnen zien. Ook zochten we een nieuwe activiteit voor Witte Donderdag; de butler was wel klaar met bedienen. En we zouden een kaars opsteken. Een experiment voor de ziel: kan R. als zelfverklaard misantroop zich openstellen voor mystiek? En hoe zou ik zelf zo’n rituele handeling beleven?

Daags tevoren had ik een kaart van hem ontvangen. ‘Er denderde een trein over mij heen,’ stond er, ‘maar de wissel is omgezet. (…) Ik ben hopeloos verliefd.’ Zo’n bericht mag doorgaans worden toegejuicht, van een misantroop vond ik het vooral verontrustend, ook al bediende hij zich van apocalyptische formuleringen: ‘Een demon heeft bezit van mij genomen.’ Zijn mededelingen had hij neergepend op een ansichtkaart met een illustratie van Parijs versus New York, de ene helft toonde de jeune romance van april, de andere helft de indian summer van september.

Meer lezen

De butler op Witte Donderdag

Scheersessie; weerstation links in de vensterbank.

Scheersessie; weerstation links in de vensterbank.

Op de avond van Witte Donderdag kwam vriend R weer bij ons op bezoek, op een vroeger tijdstip dan vorig jaar. Toen hij aanbelde bleek de live-uitzending van The Passion net begonnen, en dat leek me zeer geschikt als beeldbehang. We dronken er rode wijn bij, al schakelde geliefde S gauw over op pils, Witte Donderdag of niet.

The Passion, dit jaar in Leeuwarden, was weer een smakelijke ratjetoe. Een Jezus die in het echte leven Dwight heet, een Maria die zelf twee jaar jonger is dan haar zoon bij diens kruisdood. In het verhaal van presentator Remco Veldhuis sprongen alleen nog de anachronismen in het gehoor. Jezus als ‘vlogger’, en later: ‘hashtag uwwilgeschiede’. Ik opende de bijbehorende website en werd daar uitgenodigd om ‘virtueel mee te lopen’ met het verlichte kruis. Mijn nieuwsgierigheid was gewekt, maar ik had geen zin om mijn hele Facebookprofiel aan de EO te schenken. Wel kwam ik in de verleiding om te twitteren met #Noorden.

Meer lezen

De foto’s van Vishniac: synoniemen van verdwijnen

Het slot van een tweeluik over Krakau: Roman Vishniac fotografeerde kort voor de Holocaust het joodse leven in Oost-Europa. Het boek dat met die foto’s werd samengesteld heeft een barmhartige titel.

Foto van Roman Vishniac: mannen verkopen oude kleding, Kazimierz, Krakau, Polen, 1935-1938.

Foto van Roman Vishniac: mannen verkopen oude kleding, Kazimierz, Krakau, Polen, 1935-1938.

‘I was born as a Jew in czarist Russia – the lowest caste, unprotected, exposed to defamation and persecution’ (Ik werd geboren als jood in tsaristisch Rusland – de laagste kaste, onbeschermd, blootgesteld aan laster en vervolging). Zo luidt de eerste zin uit een brief van fotograaf Roman Vishniac aan de Amerikaanse president Roosevelt.

Meer lezen

Kazimierz: een joodse werkelijkheid naspelen

Deel 1 van een tweeluik over Krakau, de Poolse stad die ik in oktober 2016 bezocht: in Kazimierz, de voormalige joodse wijk, is het jodendom niet verdwenen. Of toch wel?

ulica-szeroka_kazimierz_krakau

Toeristische golfkarretjes in de Ulica Szeroka, ‘Brede Straat’, Kazimierz, Krakau (foto: Ankie Lok).

‘Ah, Auschwitz.’ Het was het prompte antwoord van een collega toen ik vertelde dat ik naar Krakau ging. Inderdaad, we zijn ook in Auschwitz geweest. Voor de tweede keer. De meesten verklaarden ons voor gek; van velen vergt een eerste bezoek al te veel. De eerste keer was vijf jaar geleden, op een snikhete zomerdag. Nu droegen we handschoenen. Maar daarover in een volgend deel van deze serie meer.

In Krakau logeerden we in Kazimierz, de voormalige joodse wijk. Onze huisbazin droeg een hoofddoek en een davidster om haar hals. Ze sprak mondjesmaat Engels. Haar Duits was beter.

Meer lezen

Vinyl: de cd was hooguit een meteoriet

Infinity, de lp van Yann Tiersen.

Infinity, de lp van Yann Tiersen.

Op de eerste dag van mijn kerstvakantie ontving ik een brief van vriend R. Regenachtige duisternis bepaalde de dagen. Op de enveloppe was de inkt uitgelopen; het adres was veranderd in een groezelige vlek. In de enveloppe zat een usb-stick. Het stelde me gerust dat er na 1990 nog mensen zijn geboren die met een vulpen schrijven en de posterijen gebruiken om een bestand te verspreiden.

Meer lezen