NOS, 10 december 2014

NOS, 10 december 2014

Grappig hoor, die stukjes in de rubriek ‘Opmerkelijk’ van de NOS. Entertainment biedt fijne websitevulling. Opmerkelijk vaak komen de berichten uit de Verenigde Staten, en opmerkelijk is ook het taalgebruik. Opmerkelijke anglicismen vinden we in het nieuwsbericht bij een filmpje over een schaap in een kersttrui. Een les in voorlopige onderwerpen en de juiste voorzetsels.

In het filmpje bij het nieuwsbericht vertelt de woordvoerster van de dierenopvang in Omaha, Nebraska over een schaap dat is komen aanlopen. Het beest draagt een kersttrui en blijkt erg sociaal. Beide factoren doen vermoeden dat het schaap een eigenaar heeft die erg op het dier is gesteld. Tot zover alles in orde en vooral lollig.

Iemand zonder er

Dan volgt er een curieus citaat:

‘Duidelijk houdt iemand van hem’ – NOS

Deze zin loopt niet lekker. Hij gaat met horten en stoten naar de punt. Er lijkt iets met de volgorde aan de hand. Bovendien krijg je als lezer het gevoel dat er iets mist. En dat klopt: er ontbreekt een voorlopig onderwerp. Pardon? Een voorlopig onderwerp: [er], dat we gebruiken in zinnen waarin verderop het eigenlijke, onbepaalde onderwerp staat. Ook de zin ‘Er ontbreekt een voorlopig onderwerp’ bevat een voorlopig onderwerp.

De variant met zo’n voorlopig onderwerp zou al beter klinken:

‘Duidelijk houdt er iemand van hem.’

Maar ook deze zin bekt nog net niet helemaal lekker. Het resultaat is toch het allerbeste in gewoon Nederlands:

‘Het is duidelijk dat er iemand van hem houdt.’

Vanwaar deze twijfelachtige woordkunstjes in de NOS-etalage? We constateerden reeds dat het nieuwsitem uit de VS komt. Je hoort het de Amerikaanse woordvoerster dus al zeggen. En ja hoor, bekijk het filmpje maar eens (00:39): ‘Clearly someone loves him.’

voor, na of met kerst?

Verderop lezen we het volgende citaat:

‘Hopelijk kunnen we de eigenaar opsporen, zodat hij thuis is voor Kerst’ – NOS

‘Na’ kerst zal inderdaad niet de bedoeling zijn. Maar waar is het aloude ‘met kerst’ gebleven? Met kerst is toch keurig op tijd? Die aanduiding staat wel in het onderschrift bij de video, maar in de lopende tekst van het nieuwsbericht gaat de vertaler de voorzetselmist in.

Het filmpje laat de woorden van de woordvoerster horen (00:48): ‘home for Christmas’. Indien [voor] in het vertaalde citaat de betekenis [eerder dan] beoogt, is dit woord ook nog eens een verkeerde vertaling. De woordvoerster zegt immers ‘for’, en niet ‘before’. ‘Home for Christmas’ is weliswaar tevens before Christmas, maar heeft ook een andere connotatie. Met verlaten snelwegen, koude nachten, lichtjes in de verte en Coca Cola. En met wat daarna komt. Thuis. Een warme stal en een schone trui. En een paar dagen lekker chillen. ‘Met’ kerst dus.

Een bon van de taalsheriff voor de NOS; de tweede deze maand! ‘Houd het goede werk omhoog,’ zou de journalist van dit stukkie zeggen.