NOS_vogelgriep is niet alleen de schuld van de smient

NOS, 2 december 2014

De NOS plaatste vandaag een interessante kop boven een artikel:

‘Vogelgriep is niet alleen de schuld van de smient’ – NOS, 2 december 2014

Schuld en een vogel

Gaan die twee wel samen? De taalsheriff vindt van niet.

Van Dale

De Dikke Van Dale geeft onder andere de volgende drie betekenissen bij het lemma [schuld]:

a. morele verplichting: belofte maakt schuld;
b. tekortkoming of verkeerde daad: schuld bekennen;
c. verantwoordelijkheid die is ontstaan door een tekortkoming: het is mijn schuld.

De NOS doelt met de kop op betekenis c. Ook de smient is ooit besmet geraakt met de vogelgriep. Is besmetting met een virus een ‘tekortkoming’? Nee, eerder een jammerlijk ongeluk. En kun je de ‘verantwoordelijkheid’ voor zoiets bij een dier neerleggen?

De juf mag het oplossen

‘Verantwoordelijkheid’ heeft een connotatie van besef, van interactie. Het heeft weinig zin iemand ergens verantwoordelijk voor te houden als diegene niet met jou in discussie kan gaan, of wanneer, sterker nog, diegene het concept ‘verantwoordelijkheid’ helemaal niet kent. Dan krijgt het wijzen met het vingertje zelfs iets kinderachtigs: het is immers altijd de schuld van een ander, en degene die het moet oplossen is doorgaans iemand die overal buiten staat. Een scheidsrechter. Een hogere macht. Of de juf. Welkom terug op de kleuterschool.

Een bon van de taalsheriff voor de NOS!