Acteur Curd Jürgens als generaal Blumentritt in 'The Longest Day' (1962)

Acteur Curd Jürgens als generaal Blumentritt in ‘The Longest Day’ (1962)

Om elf minuten na middernacht werd ik wakker van een reeks ping-geluiden op mijn schoot. Ik lag in een joggingbroek en capuchontrui op de bank en was bij een uitzending over de dood van Johan Cruijff, waar geliefde S naar zat te kijken, ingedommeld.

‘Nog wakker??’ stond er op mijn telefoonscherm. Vriend R stelt al zijn vragen met twee vraagtekens.
‘Deze getergde ziel heeft zin in een glas. Maar zijn noodkreet verstomt: die fraulein slehft. Slaft,’ besloot R.
‘Schläft,’ verbeterde ik hem maar half.
‘Mag ik langskomen voor een glas??’

In de nacht van Witte Donderdag op Goede Vrijdag leek het mij best betamelijk om na een korte slaap weer te ontwaken.

Enkele ogenblikken later ging de bel. R kwam binnen met een natte jas. Hij had voor zijn studie een deadline gehaald, maar eerder overdag een mondeling tentamen verpest. Op de kop van het Java-eiland had hij zojuist in de wind en de regen gepoogd de dag te verwerken.

Zijn verzoekende berichtjes met het verbasterde Duits verwezen naar een scène uit de film The Longest Day (1962). Hierin zien we Curd Jürgens als de Duitse generaal Blumentritt. De geallieerde invasie in Normandië is begonnen en dat nieuws heeft Berlijn bereikt, maar omdat Hitler ligt te slapen kan er geen bevel tot actie worden uitgevaardigd.

‘Wir erleben einen geschichtlichen Augenblick,’ vat Blumentritt de situatie samen (We beleven een historisch moment). ‘Wir werden den Krieg verlieren, weil unser glorreicher Führer eine Schlaftablette genommen hat, und nicht geweckt werden darf.’ (We zullen de oorlog verliezen omdat onze glorieuze Führer een slaappil heeft genomen en niet wakker gemaakt mag worden.) Blumentritt probeert eerst nog zijn woede te verbergen. ‘Wir sind Zeugen eines Ereignisses, das die Historiker aller Zeiten für völlig unwarscheinlich halten werden, aber es ist doch wahr. Der Führer darf nicht geweckt werden!’ briest hij tenslotte (We zijn getuigen van een gebeurtenis die historici van alle tijden volledig onwaarschijnlijk zullen vinden, maar het is echt waar. De Führer mag niet gewekt worden!).

Als je delen van de citaten van Blumentritt uit The Longest Day overigens googelt is de eerste hit niet een filmscript maar een Wikipedia-pagina: ‘Auferstehung Jesu Christi’ (opstanding van Jezus Christus).

Behalve Hitler kwam Bach ter sprake. S bood bier aan, maar R gaf de voorkeur aan rode wijn. Er ging een fles open: ‘Trinket alle daraus; das ist mein Blut des neuen Testaments, welches vergossen wird für viele zur Vergebung der Sünden.’ (Drinkt allen hieruit; dit is mijn bloed van het nieuwe verbond dat vergoten wordt voor velen tot vergeving der zonden.) R nam er gulzig van, met grote slokken. Er werd een tweede fles aangebroken. Buiten dreinde een dunne regen.

In de tuin van Gethsemane vraagt Jezus aan zijn Vader of de kelk die voor hem is bestemd toch aan hem voorbij mag gaan. Zijn leerlingen, die in zijn buurt zijn gebleven, slagen er niet in om wakker te blijven: ‘En Hij kwam tot de discipelen en vond hen slapende, en zeide tot Petrus: Kunt gij dan niet een uur met Mij waken?’

Er waren anderhalf uur en een heel gesprek verstreken toen we toch nog de Matthäus Passion op zetten. Ik was alweer onderuit gezakt op de bank; de slaap is machtig. Na de eerste cd was het te laat voor de tweede. De wijn was op. Toen we de gordijnen sloten stond Jezus voor de hogepriesters.

Bij zijn vertrek belde R buiten weer aan.
‘Das Fräulein meldet sich,’ zei ik.
‘Ja! Hallo! Wo bleiben die Panzer Reserve?’ deed R Blumentritt na.
De intercom reduceert verzoek en plicht al snel tot een hoorspel.

In de donkere uren die volgden moest Jezus nog voor Pontius Pilatus verschijnen. Petrus zou hem in die uren verloochenen, voordat de haan zou kraaien.

Na de nacht moeten we ons opnieuw tot onszelf en de ander verhouden. Er liggen nieuwe feiten voor ons, verraad, schuld, een aanval, verstreken tijd die niet meer ingehaald kan worden. Dat is de grootste macht van de slaap: hij is in staat ons de diepste ontgoocheling in ons leven toe te brengen.

Lees meer
Bekijk het archief over Pasen >>